تمدن اسلامی در دو قاب ایرانی و یمنی 🔹وجه اصلی تمدن اسلامی، خداباوری و تجلی آن در اجزای مختلف سبک زندگی (از جمله معماری) است و از مهمترین شاخصه‌های این خداباوری در معماری اسلامی، تواضع سایر ابنیه شهر در برابر بقاع متبرکه است؛ تواضعی که به نوعی، تجلی معمارانه این آیه بود: "ياأيها الذين آمنوا لَا ترفعُوا أَصْواتَكم فوقَ صوتِ النبی: ای مؤمنان، صدایتان را بلندتر از صدای پیامبر مکنید"(حجرات/۲). این نوع شهرسازی، نتیجه ادب معمارانه نسبت به بیوت الهی بود که در شهر سنتی، تنها آنها اجازه ارتفاع و رفعت داشتند: "فی بيوتٍ أَذن اللَّه أَن تُرفع وَيُذكرَ فيها اسمُه: بیوتی كه خدا رخصت داده كه رفعت يابند و نامش در آنها ياد شود"(نور/۳۶). 🔹حالا لطفا دو تصویر فوق (راست یمن و چپ ایران) را ملاحظه فرموده و ببینید که در هر دو، چطور ادب معمارانه رعایت می‌شده است. ادبی که در معماری متراکم و بی‌ادب معاصر، نشانی از آن دیده نمی‌شود. 🔹جالب آنکه این ادب، علاوه بر فرم و ارتفاع، در تونالیته و رنگ‌بندیِ شهر نیز رعایت می‌شد؛ به نحوی که سیما و منظر عمومی شهر، کاملا یکدست و همرنگ بود به جز یک استثنا که آن هم بقاع متبرکه بود (تصاویر را بنگرید). لذا در تمدن اسلامی، تمام ابنیه، چه به لحاظ ارتفاع و فرم و چه به لحاظ تونالیته، نسبت به ابنیه مذهبی تواضع معمارانه داشتند و همگی با تواضع و سکوت رنگی در مقابل رنگ‌بندیِ بقاع متبرکه، بستری بودند برای تجلیِ معمارانه‌ی "صِبغة اللَّه ومَن احسنُ مِن الله صِبغه: رنگ خدا و چه رنگی از رنگ خدا بهتر است؟"(بقره/۱۳۸). دکتر منان رئیسی 🔸کانال اخبار عفاف و حجاب کشور @goharshad1_ir