#خواندنی
💠 تاریخچه ورزشهای شنا، دوچرخهسواری، وزنهبرداری، دوومیدانی، والیبال و بوکس در قم
✍️ حسین صادقی
به کوشش سید جواد حسینی
ورزش #شنا
مردم در گذشته فقط در چالهحوضها و رودخانه به شنا میپرداختند. از قدمای این فن اطلاع صحیحی در دست نیست. فقط در عهد پهلوی اول، "میرزا شجاع سلامت"، معروفتر از دیگران بود. مشارالیه علاوه بر آببازی و شیرینکاری در چالحوض هنگام شنا در رودخانه یک فرد سنگین وزن و نیرومند را بر پشت خود مینشانید و دقایقی چند بهراحتی شنا میکرد. او در سال ۱۳۴۵ شمسی وفات نمود و مدفنش، مسجد بالاسر حضرت فاطمه معصومه(س) است. در دهه ۱۳۲۰ شمسی سیدمصطفی صفوی و مرحوم سیدابوالقاسم لاجوردی سرآمد شیرینکاران و آببازان بودند و بعد از اینان شخصی به نام آقا ابوالفضل عبدالخالق از اهالی کوی حاج زینل در آببازی چنان مهارت داشت که نظیر عملیات خارقالعاده او را نه در جای خوانده و نه با چشم خود دیدهام. فقط من باب مثال عرض میکنم هنگامی که این مرد از روی سکو به داخل چالهحوض شیرجه میرفت هنوز در آب فرو نیامده برمیگشت و وارو میزد و این نهایت سرعت عمل قدرت و انعطاف بدنی یک ورزشکار را نشان میدهد.
#دوچرخه_سواری
در سال ۱۳۰۴ شمسی آقای پهلوان حسن مینوئی فرزند آقا محمد ابراهیم در تهران دوچرخه خریداری کرد و مسافت پایتخت و شهر قم را در مدت هشت ساعت طی نمود و در اثر فشار وارده چند روزی در منزل بستری گردید. مشارالیه را باید نخستین دوچرخهسوار قم نامید که توانست مسیر دشوار و پر سنگلاخ تهران - قم را در آن روزگار طی نماید. مینوی در اسفند ۱۳۶۳ شمسی وفات نمود و در بهشت زهرای تهران دفن گردید.
#وزنه_برداری
از پهلوانان زورگر در ایام پیشین سخنی به میان نمیآوریم. در زمان پهلوی دوم سه نفر در قم شاخص وزنهبرداری بودند: مرحوم سیدحسین احتشامی- فرزند پهلوان سیدجعفر احتشامی که اگر صحیح هدایت میشد چند مدال جهانی و المپیاد را برای ایران به ارمغان میآورد. آقای سیدتقی روحانی و آقای محمد ناصحی که هر دو نفر به مسابقههای آسیایی هم راه یافتند به طوری که آقای روحانی چند سال قبل قهرمان سنگین وزن آسیا و بعداً به مربیگری تیم ملی منصوب شد. آقای سیدتقی روحانی پهلوان خیرخواه مهربان و دوستداشتنی از جوانان برومند و نجیب محله چهارمردان قم بوده است. قهرمانی مودب و باوقار بود و وقتی سیل خروشان قم جمعی از مردم را طعمه خود ساخته بود به همراه اتومبیلهایشان به کام نیستی فرو میبرد این مرد نامی یک تنه به آب زد و با شجاعت و دلاوری عجیبی جان چند نفر را از مرگ حتمی نجات داد و زندگانی دوباره و آن بخشید.
#دوومیدانی
از پیشینه دوومیدانی در قم اطلاعات دقیقی در دست نیست. اگر از نام چند نفر از شاعران قدیم قم که با کیفیت و مهارت خاص نامههای محرمانه بزرگان بازاریان و کسبه قم را به دارالخلافه و دربار ناصری میرساندند صرف نظر کنیم، باید بگویم دو و میدانی در این شهر به شکل مسابقه رسمی سابقه چندانی ندارد. اولین کسی که از سال ۱۳۲۳ شمسی رسماً به میدان مسابقه آمد آقای ابوالفضل ناظری نوجوان "سیهچرده قمی" بود که عکس وی در مجله نیرو و راستی آن زمان به چاپ رسید. مشارالیه مدتی مدیر فنی تربیت بدنی قم بوده است.
#والیبال
از بدو پیدایش انجمن ملی تربیت بدنی و پیشاهنگی ورزش والیبال نیز به قم راه یافت. از پیشگامان این رشته آقایان مرحوم محمد صاحبنسق و سیدمهدی لاجوردیزاده از دیگران مشهورترند. ضمن آنکه سیدعباس مقدسزاده که از خدمتگزاران صدیق ورزش در قم بوده است در سه رشته والیبال بسکتبال و فوتبال در زمره داوران بینالمللی است. همچنین آقای سیدکمال کمالی فرزند سید احمد برادرزاده مرحوم پهلوان حاج سیدتقی کمالی، روزگاری از بزرگان والیبال این شهر محسوب میشوند. گفتنی است بنا به استدعای نویسنده این سطور آقای محمود البرزیان از پیشکسوتان فوتبال و والیبال است چندی قبل کتابی به عنوان تاریخچه والیبال قم تالیف نمود که این اثر در نوع خود قابل تقدیر و حایز اهمیت فراوان است ... .
#بوکس
مسابقه بوکس در قم چندان تعریفی ندارد؛ به جز آنکه در اواخر دهه ۱۳۲۰ شمسی آقای ابراهیم بیگدلی در این فن بهتر از دیگران ظاهر شد. در اینجا به عرض خوانندگان عزیز میرساند مرحومان محمد صاحبنسق و محمد اباذری و آقای سیدعباس سیدی هر کدام در مقام مدیریت فنی تربیت بدنی قم در ترتیب قهرمانان و ترویج ورزش بسیار تلاش نمودند.
منبع: تاریخچه ورزش درقم، مهدی عباسی، شناختنامه استاد علیاصغر فقیهی، به کوشش استاد محمد رضا رهبریان ، ص ۲۶۴ - ۲۶۶
@havadarIRIB
هوادار سرمایه ورزش است