📇 متن خلاصهشده تفسیر قرآن
🔺سوره حمد : جلسه ۲۳
🔖 آیه: ۶
📆 تاریخ: ۱۳۶۳/۱۰/۹
👤 مفسر: علامه جوادی آملی
♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️
✅ آیه ۶ سوره حمد: «اهدنا الصراط المستقیم»
🔰#هدایت دو متضاد دارد. اصولا هدایت در برابر «ضلالت و گمراهی» بوده و درباره صراة و راه است. اما خداوند گاهی هدایت را در برابر «اعمی و کور» بکار برده است.
لذا یک هدایت در برابر #ضلالت است که شخص، هدف را میداند اما راه را نمیبیند. یک هدایت هم در برابر #غوایت است. غَیّ یعنی انسان بی هدف. غاوی و غاوون، افراد بی هدفند. لذا هدایت برای اینها، یافتن هدف است، نه یافتن راه.
🔺آیه اهدنا الصراط المستقیم در مورد راه و متضاد ضلالت است. «و لا الضالین»
اگر هدایت در برابر اعمی (کور) باشد پس #نور است! خداوند میفرماید «ما به قوم ثمود راه را نشان دادیم اما آنها کوری را برگزیدند».
معنای این کوری، کوری دل است، نه کوری چشم.
🔺 #بینش، هدایتگر است نه دانش !
کسی که #میداند، هدایت نشده بلکه کسی که #میبیند هدایت شده است. چون دانش بسیاری وقتها به عمل ختم نمیشود. دانستن باید همراه با دیدن باشد وگرنه انسان در برابر گناه معصوم نخواهد بود. «لا تعمی الابصار و لکن تعمی القلوب التی فی الصدور»(حج_۴۶)
🔺جسم میسوزد اما روح خوار میشود. خدا میفرماید کسی که در اینجا کور است در آخرت، عذاب هون دامنگیرش میشود و #هون یعنی خواری و رسوایی.
🔰تنها زمانی خداوند دل را نورانی میکند که انسان، مدتی از گناه دوری کرده و در راه خدا قدم گذارد. در این زمان نوری به انسان میبخشد تا کمکی برای ادامه راهش باشد تا بد و خوب را بهتر ببیند.
ما گوییم «اهدنا الصراط المستقیم» و خدا بلافاصله گوید «استعینوا بالصبر و الصلاة» (از صبر و نماز برای هدایت و نورانی شدن کمک بگیرید.)
🔺کسی که #جهاد با نفس میکند به نفع خودش است و خدا نفعی نمیبرد. «و من جاهد فانما یجاهد لنفسه» (عنکبوت_۶)
در آیات آخر عنکبوت آمده «و الذین جاهدوا فینا لنهدینّهم سبلنا» (کسانیکه در راه ما جهاد میکنند قطعا هدایتشان میکنیم). پس به این خاطر جهاد به نفع خود انسان است که خدا راه را به وی نشان میدهد و نوری می دهد که انسان احساس میکند آن نور دارد او را به سمت خوبیها و جدایی از بدیها اجبار میکند.
💠معیّت و #همراهی خدا دو گونه است:
۱. همراهی عامه (معیت قیّومیّه):
«و هو معکم اینما کنتم» (خدا با شماست هرجا که باشید /حدید_۴). این همراهی، تذکری عمومی است که بدانیم لحظهای از ما دور نیست. در اینجا خدا با فاسقان هم هست. «انک لبالمرصاد» (خدا همیشه در کمین است.)
۲. همراهی خاصه:
«ان الله لمع المحسنین» این معیت، همیشگیست و جهت هدایت. این هدایت مخصوص کسانیست که به سوی خدا حرکت میکنند.
🔺خدا همسفری مانند انسان به او میدهد که او را در راهش کمک میکند.
«و من یؤمن بالله یهد قلبه / تغابن_۱۱» فرشتگان از سوی خدا همیشه با مؤمنانند تا برزخ. لذا این فرشتگان به او کمک میکنند در خیرات.
اما اگر شخص خود را به کوری زد و توبه هم نکرد خدا همسفری بد به او میدهد که اگر هم خواست جایی کار خوبی بکند آن همسفر نمیگذارد.
«وَمَن يَعْشُ عَن ذِكْرِ الرَّحْمَٰنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطَانًا فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ»
ﻭ ﻫﺮ ﻛﺲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻳﺎﺩ خدای ﺭﺣﻤﺎﻥ ﺑﻪ ﻛﻮﺭﺩلی ﺑﺰﻧﺪ ، ﺷﻴﻄﺎنی ﺑﺮ ﺍﻭ ﻣﻰ ﮔﻤﺎﺭﻳﻢ ﻛﻪ ﺁﻥ ﺷﻴﻄﺎﻥ ﻣﻠﺎﺯم ﻭ ﺩﻣﺴﺎﺯﺵ ﺑﺎﺷﺪ .(زخرف-۳۶)
🚸🚸🚸🚸🚸🚸🚸🚸🚸🚸
🔴 دسترسی سریع به فهرست جلسات تفسیر سوره حمد
🔴 eitaa.com/tafsire_tasnim1/141
📜📜📜📜📜📜📜📜📜📜
📚کانال تفسیر تسنیم
✅ @tafsire_tasnim1
📇 متن خلاصهشده تفسیر قرآن
🔺سوره بقره : جلسه ۴۶
🔖 آیه: ۱۹ و ۲۰
📆 تاریخ: ۱۳۶۴/۰۲/۱۰
👤 مفسر: علامه جوادی آملی
♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️
💠قران پس از استدلال بر عدم هدایت اهل نفاق دو مثال مطرح کرد که اولی راجع به عدم #بینش و دومی مربوط به عدم #عمل است. در مقابل برای موحدانی چون ابراهیم و یعقوب فرمود آنها هم عمل درست دارند و هم بینش درست «اولی الایدی و الابصار». در مثال اول مشخص شد که منافق بینش و شناخت ندارد که راه را بفهمد پس حرکت نمیکند و #متحیر است. در مثال دوم هم نشان داده که اینها قدرت رفتن هم ندارند «و اذا اظلم علیهم قاموا» مثال دوم گوید اگر تمام آسمان نیز برای منافق باران ببارد او جز ظلمت و تاریکی، و رعد و برق خطرناک نفعی نمیبرد.
❌حال سه سوال مطرح است: منافق با این رعد چه میکند؟با برق چه میکند؟ با ظلمت و تاریکی چطور؟
🔰قران در پاسخ به این سه سوال سه مبحث مطرح میکند:
1⃣جریان #رعد: قران گوید منافقین از شدت رعد، دستهایشان (اصابعهم) را در گوش می گذارند. زمخشری گوید این عبارت که آنها دستهایشان را بجای انگشتهایشان در گوششان میگذارند مبالغه است و نیز به این خاطر است که #ادب_قرآنی سبب میشود سعی میکند از هر کلمهای که در آن حرف بد باشد اجتناب کند. حال چون غالبا انسان انگشت #سبابه را در گوش میگذارد و سب به معنای دشنام بوده و آن انگشت برای دشنام استفاده میشد، قران بجای آن از «دست» استفاده کرده است. البته باید دانست که پس از غلبه اسلام، انگشت سبابه موقعیتی عالی پیدا کرد و حالا علامت تسبیح خداست.
♻️قران در ادامه گوید: تشرِ خداوند همهگیر است و بر #کافران احاطه دارد «و الله محیط بالکافرین» با اینکه بحث از منافقین بود اما در اینجا از کافرین استفاده کرده چون کافر، منافق را نیز شامل میشود اما برعکسش درست نیست.
2⃣جریان #برق: گوید برق برای منافق در این مسیر، بجای اینکه راه را نشان دهد، باعث #کوری آنها میشود. «یکاد البرق یخطف ابصارهم» هر وقت که این برق تابید آنها چند قدمی جلو میروند «کلّما اضاء له مشوا فیه» تا اینکه دوباره ظلمت همه جا را فرا میگیرد.
3⃣جریان #ظلمت: تا برق تمام میشود منافقین از حرکت باز میایستند این بدان جهت است که اینها در #ظاهر اسلامی و در باطن کافرند و این ظاهر اسلامیشان #نورهای_مقطعی برایشان ایجاد میکند که راه به جایی نمیبرند بلکه باعث کوریند. «و اذا اظلم علیهم قاموا».
‼️قاموا دو معنی دارد. در مورد مومنان معنای #ایستادگی و قیام داده «اَن تقوموا لله مثنی و فرادی» و در مورد منافقان معنای #ایستادن و توقف. قیام مومنان، ایستادگی است و قیام منافقین، ایستایی.
💢در ادامه گوید اگر ما به برق و رعد دستور سرعت و قدرت میدادیم گوش و چشم منافقین را در اولین بار کر و کور میکردند اما برای #آزمایش آنان، این رعد و برق را با شدت کمتر و به دفعات فرستادیم شاید بازگردند اما اینطور نکردند. پس خدا هر جور بخواهد میتواند جان اینها را بگیرد. «ان الله علی کل شیء قدیر»
💠حضرت امیر فرموده همه #حقایق در قران هست. پس میگویند «تنطقوا و لن ینطق» یعنی قران را به #حرف دراورید زیرا خودش حرف نمیزند اما من زبان قرانم و با شما سخن میگویم.
🔰ایشان در خطبه 9 در این مورد میفرماید منافقان رعد و برقشان فراوان اما #بی_ثمر است اما ما معصومین رعد و برقی نداریم مگر اینکه اول باران فراوان برای حیات بشریم که #سیل راه میاندازد و پس از آن، رعد و برقی کوچک هستیم.
♦️ایشان رعد و برق خود را اینطور نمایش میدهند که میفرمایند: اگر در برابر من بایستید با این شمشیر شما را میزنم و کسی با شمشیر من کشته نشد مگر اینکه مستقیماً وارد آتش شد.
🔷علی (ع) گوید اصولاً #دنیا جز رعد و برق چیزی نیست لذا عطش کسی را رفع نمیکند. ایشان در خطبه 191 در مورد دنیا میفرماید: خود را در دنیا #تزکیه کنید. دنیا همان لهو و لعب کودکان و تکاثر اموال و ... است. پس برای کارهایی که شما را به سمت آخرت و بهشت میبرد #ولع داشته باشید نه اینکه عادی باشید.
❌کسی که #دنیا، او را بالا برده را بزرگ ندانسته و به او تعظیم نکنید و انسانی را که با #تقوا بلند مرتبه شده تحقیر ننمایید.
🚸🚸🚸🚸🚸🚸🚸🚸🚸🚸
🔴 دسترسی سریع به فهرست جلسات تفسیر سوره بقره
🔴 eitaa.com/tafsire_tasnim1/288
📜📜📜📜📜📜📜📜📜📜
📚کانال #تفسیر_تسنیم 👈
✅ @tafsire_tasnim1