📇 متن خلاصهشده تفسیر قرآن
🔺سوره بقره : جلسه ۲
🔖 آیه: ۲
📆 تاریخ: ۱۳۶۳/۱۱/۱۰
👤 مفسر: علامه جوادی آملی
♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️
✅ آیه ۲ سوره بقره: «ذلک الکتاب لا ریب فیه»
📚 «کتاب» در اصطلاحِ قرآن، نوشتهایست که حاوی مجموعه قوانین دین و شریعت (اوامر و نواهی الهی) باشد. آیه ۱۳ شورا این نوع کتاب را تنها مخصوص ۵ پیامبر میداند و دیگر پیامبران را مروج کتب همین ۵ رسول میداند. گاهی یک کتاب میتوانسته شامل پند و نصیحت باشد اما قوانین شریعت را بیان نکند لذا خدا کتاب داوود را «زبور» نامید نه #کتاب.
💠 نفی «ریب» و شک در قرآن:
شک شدید را #ریب گویند. قرآن، ریب در قرآن و قیامت را نفی کرده است اما این دو شک مثل هم نیستند. شک در قیامت ابدا وجود ندارد اما شک در قرآن وجود دارد و عدهای شک میکنند اما خدا گوید شکّ اینان اشتباه است و قرآن شکبردار نیست.
🔺چرا عده ای در دنیا، در مورد حقانیت قرآن شک میکنند اما درون عالم قیامت کسی شک هم نمیکند؟
زیرا دنیا، دارِ حقِ محض نیست و #حق و #باطل مخلوطند لذا این اختلاط باعث میشود آنها که ضمیرشان را به دنیا آلوده کردهاند نتوانند حق را از باطل تشخیص دهند و گاهی حق را باطل میپندارند و در آن شک میکنند اما چون در قیامت همه باطنها آشکار میشود جایی برای شک باقی نمیماند زیرا قیامت، حقیقت محض است.
📜 شک در قرآن در چه مواردیست؟ و چگونه برطرف میشود؟
در مورد شک، قرآن دو بُعد دارد:
۱. #دعوا: قرآن مدعیست که من کلامالله هستم و گروهی در آن شک میکنند.
۲. #دعوت: قرآن دعوت میکند به توحید و معاد و ... و در یک کلام «دعوت به حق» و لذا مورد شک واقع میشود.
🔑 در مورد شک در بُعد دعوا، قرآن #تحدّی (یک سوره شبیه قرآن بیاورید) و #معجزه را پیشنهاد میکند تا شکاکان ایمان به حقانیت قرآن بیاورند.
در مورد بُعد دعوت هم قرآن گوید #دلیل بیاورید (هاتوا بُرهانکم) این برهان هم مستند به یکی از دو مورد زیر باشد: مستند به کتابی از کتب آسمانی، یا مستند به برهان عقلی.
🚸🚸🚸🚸🚸🚸🚸🚸🚸🚸
🔴 دسترسی سریع به فهرست جلسات تفسیر سوره بقره
🔴 eitaa.com/tafsire_tasnim1/288
📜📜📜📜📜📜📜📜📜📜
📚کانال تفسیر تسنیم
✅ @tafsire_tasnim1
📇 متن خلاصهشده تفسیر قرآن
🔺سوره بقره : جلسه ۳
🔖 آیه: ۲
📆 تاریخ: ۱۳۶۳/۱۱/۲۰
👤 مفسر: علامه جوادی آملی
♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️
✅ آیه ۲ سوره بقره: «ذلک الکتاب لا ریب فیه هدیً لِلمتقین»
1⃣ نه در «دعوای الهی بودن» قرآن شک است و نه در «دعوت به اصول و فروع دین»؛ چون همه اینها #حق و #نور هستند و تنها کسانی که چشمِ دلشان کور شده و توانایی دیدن حقیقت و نور را از دست دادهاند در آن شک میکنند. اما در دیگر کتابها شک وجود دارد چون اشتباه و باطل در گفتار و کردار انسان راه دارد.
2⃣ #ریب شکیست که اضطراب ایجاد کند مانند شک در تحقق قیامت یا درستی اصول و فروع دین، وگرنه شک در تعداد میوههای فلان درخت هندی، ریب نیست.
3⃣ مومنین در دعوا و دعوت قرآن شک ندارند ولی کفار در هر دو شک دارند.
♦️شک در #دعوا:
۱. آیه ۲۳ بقره: «ان کنتم فی ریبٍ مما نزّلنا علی عبدنا، فأتوا بسورةٍ من مثله» که در مقابل شک در دعوا تحدی مطرح میشود.
۲. آیه ۳۷ یونس: «و ما کان هذا القرآن ... لا ریب فیه من رب العالمین» که تردید در دعوای الهی بودن قرآن رد میشود و مشابه آن در آیه ۲ سجده است.
♦️شک در #دعوت:
۱. آیه ۴۴ و ۴۵ توبه میگوید مومنین برای خروج از جبهه بهانه نگرفته و از تو اجازه نمیگیرند اما کفار در حقانیت دعوتهای پیامبر و خدا همچون توحید و جهاد مرددند و اینهایند که برای پشت جبهه ماندن بهانه گرفته، اذن میخواهند.
۲. کفار در حقانیت دعوت رسولان پیشین هم مردد بودند. اینها در آیه ۹ و ۱۰ ابراهیم میگویند «و انّا لفی شکّ ممّا تدعوننا الیه مریبٍ» ما درباره حقانیت دعوت شما انبیا شک داریم.
4⃣ روش دعوت باید چگونه باشد؟
آیه ۱۲۵ نحل: «اُدعُ الی سبیل ربک بالحکمة و الموعظة الحسنة و جادلهم بالتی هی احسن» این سه روش هر سه، حق است اما برای هر فرد با ویژگیهای شخصیتی وی باید یکی از این ۳ را بکار گرفت. بعضی را با #حکمت، بعضی را با #موعظه_حسنه و برخی را با #جدال_احسن. حکمت فی نفسه حق است. موعظه هم در این آیه، پند و اندرز از راههای باطل یا با مثالهای دروغین نیست بلکه موعظهی حسنه است. جدال هم، سوء استفاده از ضعف فکری مخاطب نیست که جدال مُحَرَّم (حرام) باشد بلکه باید از حقوق و قضایای حقه و مسلّمه استفاده کرد.
5⃣ پس از صفت سلبیِ ریب، به صفت ثبوتیِ هدایت برای متقیان میپردازد.
🚊قرآن چون عِوَج و انحراف در آن راه ندارد و راست و #قائم است (لم یجعل له عوجاً) پس میتواند هدایتگر به صراط مستقیم باشد.
🚸🚸🚸🚸🚸🚸🚸🚸🚸🚸
🔴 دسترسی سریع به فهرست جلسات تفسیر سوره بقره
🔴 eitaa.com/tafsire_tasnim1/288
📜📜📜📜📜📜📜📜📜📜
📚کانال تفسیر تسنیم
✅ @tafsire_tasnim1
📇 متن خلاصهشده تفسیر قرآن
🔺سوره بقره : جلسه ۵۵
🔖 آیه: ۲۳
📆 تاریخ: ۱۳۶۴/۰۲/۲۸
👤 مفسر: علامه جوادی آملی
♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️
✅آیه ۲۳ سوره بقره: «و ان کنتم فی ریبٍ ممّا نزّلنا علی عبدنا فأتوا بسورةٍ من مثله و ادعوا شهداءکم من دون الله ان کنتم صادقین»
(و اگر نسبت به آنچه که بر بندهمان نازل کردیم در تردیدید پس سورهای مانند آن بیاورید و شاهدانتان غیر از خدا را نیز دعوت کنید اگر راست میگویید.)
🔰🔰🔰🔰🔰🔰
🔰سوره بقره ابتدا گروههای سهگانه مومنان، کافران و منافقان را بررسی کرد. سپس به #اصول_اعتقادی_دین پرداخت. ابتدا اصل توحید را شکافت و اکنون اصل #وحی و #نبوت را مطرح میکند.
❎آغاز آیه بصورت شرط بیان شده است. شرط گاهی نشان از مردد بودن #موضوع میدهد و گاهی نشان از مردد بودن #شخص. فرق شک و ریب این است که #ریب، شکّ همراه با تهمت است یعنی اگر کسی به چیزی شک داشت و آنرا قبول نیز نداشت در حقیقت در ریب است نه در شک. آیه گوید اگر به پیامبر شک داشته و تهمت میزنید که قران را از نزد خدا نیاورده و حرف خودش است پس شبیه آن را بیاورید.
‼️در اینجا سه مطلب آورده شده است.
♦️اول اینکه اصول دین یعنی توحید، معاد و نبوت(وحی) قابل تردید نیست. در مورد #توحید آیه ۱۰ ابراهیم گوید: «أفی الله شکٌ فاطر السماوات و الارض». عدم شک در #معاد را در آیات ۹ آل عمران «إنک جامع الناس لیومٍ لا ریب فیه»، ۲۵ آل عمران، ۸۷ نساء و ۲۱ کهف ذکر شده و شک در #وحی و #نبوت نیز در آیه ۲ بقره نفی شده است «ذلک الکتاب لا ریب فیه»
♦️مطلب دوم اینکه با وجود عدم امکان شک در اصول دین اما عدهای همیشه وجود دارند که به اینها شک میکنند. شک این افراد در #توحید را آیات ۶۲ هود و ۹ ابراهیم نشان داده، شک در #معاد در آیات ۳۲ جاثیه و ۲۱ سبأ و شک در #وحی و نبوت نیز بواسطه آیات ۸ ص و ۳۴ غافر تذکر داده شده است.
❗️روش شناخت در قرآن:
اما مطلب سوم جمعکننده دو مطلب قبل است با این توضیح که آن کسانی که در اصول دین شک میکنند بخاطر این نیست که این اصول بحثهای نظری و پیچیده دارد بلکه به این خاطر است که تردیدکنندگان در اینها، کورند و #حقیقت را نمیبینند. آیه ۶۶ نحل این قضیه را اینطور روشن میکند که اینها کورند «بل هم فی شکٍ منها بل هم عمون» مانند تاریکی شب که قابل انکار نیست اما شخص کور در آن شک میکند.
❗️قران کسی را کور میداند که #عقل و #قلب درونیش را از دست داده و این چراغ درونیش خاموش شده است. «فإنّها لا تعمی الابصار و لکن تعمی القلوب التی فی الصدور/حج_۴۶» لذا کور بودن در قرآن، به معنای کوربودن چشم ظاهر نیست. اگر شخص عقل داشت میفهمد که کلام الهی و کلام بشری کدامست و فرقشان چیست و اگر عقل نداشت کور است.
❎شکها دو دسته اند:
1⃣ برخی قابل درمانند. آنهایی که پس از شک و دیدن حقیقت آنرا می پذیرند پس درمانش با #بررسی و مطالعه است.
2⃣ برخی غیر قابل درمانند. گروهی حتی پس از دیدن حقیقت نیز آنرا نمیپذیرند. قران در مورد اینها گوید «فی ریبهم یتردّدون» یعنی در شکشان مدام #تردد دارند اما همیشه به در بسته میخورند. اینها عمری را در شک خواهند گذرانید و قابل هدایت نیز نیستند. راه درمان این افراد جز این نیست که قلوبشان را در قیامت بشکافند «الّا أن تقطّع قلوبهم»
🔰کافران در قیامت خودشان حق را خواهند دید اگرچه ایمان نیاورند. توضیح اینکه #ایمان امری اختیاری است و لذا بین ایمان و نفس، #اراده فاصله انداخته است و تنها با اراده است که انسان، ایمان یا هوای نفس را انتخاب میکند. اما #علم اختیاری نیست بلکه با حاصل شدن مقدمات، خودبخود علم حاصل میشود و دیگر نفس نمیتواند بگوید که من نمیخواهم بفهمم. پس مرددان در قیامت، اگرچه علم پیدا می.کنند اما دیگر نمیتوانند ایمان بیاورند زیرا نیاز به اراده دارد و دیگر اراده از آنها گرفته شده و زمان تحصیل گذشته است.
🚸🚸🚸🚸🚸🚸🚸🚸🚸🚸
🔴 دسترسی سریع به فهرست جلسات تفسیر سوره بقره
🔴 eitaa.com/tafsire_tasnim1/288
📜📜📜📜📜📜📜📜📜📜
📚کانال #تفسیر_تسنیم 👈
✅ @tafsire_tasnim1